Meer en meer gemeenten voeren een algemeen en volledig vuurwerkverbod in. Vraag is of en in hoerverre Zonhoven moet volgen.
In Zonhoven wordt elk jaar een debat gevoerd op sociale media. Tegenstanders wijzen dan vooral naar de stress voor huisdieren. Het thema brandgevaar speelt veel minder.
Wij vragen ons of wat de Zonhovenaar ervan denkt. Daarom organiseren we een peiling op sociale media.
Feiten en cijfers
- In Zonhoven, Genk en Houthalen-Helchteren is particulier vuurwerk enkel toegestaan op oudjaar tussen 23.00 u en 1.00 u.
- Er bestaat geen Vlaamse of federale regelgeving, de gemeente kan regels invoeren
- In Vlaanderen voeren steeds meer gemeenten een algemeen vuurwerkverbod voor particulieren in. 43 % van de gemeenten in Vlaanderen hanteert een totaalverbod
- De stad Gent, Mechelen en Mortsel organiseren zelf een vuurwerkshow die geluidsarm is en hanteert een verbod op het afsteken van particulier vuurwerk.
- Sommige gemeenten maken een uitzondering voor geluidsarm vuurwerk, vaak met de voorwaarde dat het op privéterrein wordt afgestoken en/of dat er een vergunning voor wordt aangevraagd. Zo is in Herent geluidsarm vuurwerk toegestaan op oudjaarsnacht tussen 23.45 en 00.45 uur, mits het op privéterrein plaatsvindt.
Geluidsarm vuurwerk
Historiek internationaal
Fabrikanten van vuurwerk, vaak uit de UK of andere landen waar de vraag naar geluidsarm vuurwerk groot is, hebben hierop ingespeeld. Ze ontwikkelen vuurwerk dat specifiek is ontworpen om de geluidsintensiteit te verminderen. Vandaar dat je vaak op de verpakking of in de productomschrijving de termen "Low Noise", "Quiet" of "Silent" terugvindt.
Niet wettelijk vastgelegd
"Low Noise Fireworks" is echter nog geen officieel, wettelijk beschermd label of keurmerk. Het is enkel een commerciële en beschrijvende term die door fabrikanten en verkopers wordt gebruikt om een bepaalde categorie vuurwerk te omschrijven.
Dit maakt regelgeving en handhaving moeilijk.
Kenmerken
- Geen luide knallen: Ze bevatten geen of een sterk gereduceerde hoeveelheid van de chemische samenstelling die de luide knal veroorzaakt.
- Nadruk op visuele effecten: Het vuurwerk focust op mooie, langdurige visuele effecten zoals:
- Fonteinen: Spuiten sprankelende vonken omhoog.
- Romeinse kaarsen (Roman Candles): Schieten gekleurde bollen of kometen de lucht in.
- Watervallen: Creëren een waterval van vonken die naar beneden valt.
- Strobing: Knipperende lichtjes.
Hoewel de term "low noise" een algemene indicatie is, kan het geluidsniveau per product en per merk nog steeds variëren. Sommige producten maken nog een zachte sis of een klein knetterend geluid, terwijl andere nagenoeg "stil" zijn.
Argumenten voor een Vuurwerkverbod (en tegen traditioneel vuurwerk)
Deze argumenten richten zich op de nadelen van traditioneel vuurwerk:
- Veiligheid en Volksgezondheid:
- Lichamelijk letsel: Elk jaar vallen er honderden slachtoffers, waaronder veel omstanders, met oog- en handletsel, gehoorschade en brandwonden. De druk op de spoedeisende hulp en ziekenhuizen is enorm tijdens de jaarwisseling.
- Geweld tegen hulpdiensten: Hulpverleners zoals politie, brandweer en ambulancepersoneel worden vaak bekogeld met vuurwerk, wat hun werk ernstig belemmert en hen in gevaar brengt.
- Luchtvervuiling: De enorme hoeveelheid fijnstof en andere schadelijke stoffen die in de lucht komen, kunnen leiden tot ademhalingsproblemen, vooral bij mensen met astma en andere longaandoeningen.
- Brandgevaar
- Dierenwelzijn:
- Stress en angst: De harde knallen en flitsen veroorzaken extreme stress en paniek bij huisdieren en wilde dieren. Veel dieren raken gedesoriënteerd, lopen weg of overlijden zelfs aan een hartaanval.
- Verstoring van natuur: Vuurwerkresten vervuilen natuurgebieden en kunnen schadelijk zijn voor dieren die het afval binnenkrijgen.
- Materiële schade en overlast:
- Vernielingen: Vuurwerk kan leiden tot brand en vandalisme aan auto's, prullenbakken en gebouwen, wat aanzienlijke kosten met zich meebrengt voor de gemeenschap.
- Afval: De straten liggen na de jaarwisseling bezaaid met vuurwerkresten, die opgeruimd moeten worden.
Argumenten tegen een Vuurwerkverbod (en voor traditioneel vuurwerk)
Deze argumenten verdedigen het recht om vuurwerk af te steken en benadrukken de positieve kanten:
- Traditie en Cultuur:
- Viering: Voor veel mensen is vuurwerk een vast onderdeel van de Oud en Nieuw-traditie en een manier om feest te vieren.
- Vrijheid: Tegenstanders van een verbod vinden dat het een inbreuk is op hun persoonlijke vrijheid en dat het de overheid te veel macht geeft.
- Economische impact:
- Bedrijfsleven: Een verbod zou de vuurwerkhandel en de bedrijven die er direct of indirect van afhankelijk zijn, hard raken.
- Haalbaarheid en handhaving:
- Illegaal vuurwerk: Een verbod zou kunnen leiden tot een toename van het gebruik van illegaal, vaak nog gevaarlijker, vuurwerk, wat de situatie juist verslechtert.
- Handhaving: Het is voor de politie en andere autoriteiten bijna onmogelijk om een volledig verbod effectief te handhaven.
Argumenten voor en tegen Geluidsarm Vuurwerk
Geluidsarm vuurwerk wordt vaak gepresenteerd als het compromis tussen beide uitersten:
- Pro (Voordelen):
- Diervriendelijk: Het grootste voordeel is dat het de stress bij dieren aanzienlijk vermindert, aangezien de luide knallen wegblijven.
- Minder overlast: Het geluidsniveau is veel lager, wat de overlast voor mensen met overgevoeligheid voor geluid, baby's en mensen met autisme of posttraumatische stress vermindert.
- Even spectaculair: De visuele effecten, zoals kleuren en patronen, kunnen net zo mooi of zelfs mooier zijn dan bij traditioneel vuurwerk.
- Contra (Nadelen):
- Nog steeds geluid: Hoewel het "geluidsarm" is, is het niet volledig stil. Er is nog steeds een sissend of knisperend geluid, wat voor sommige mensen en dieren nog steeds storend kan zijn.
- Niet de "beleving": Voor liefhebbers van traditioneel vuurwerk ontbreekt de "impact" van de harde knallen, die voor sommigen juist bij de beleving horen.
- Geen oplossing voor letsel: Het risico op verwondingen (door brandwonden of rondvliegende deeltjes) en vernielingen blijft bestaan, aangezien dit losstaat van het geluidsniveau. Ook de luchtvervuiling door fijnstof is vergelijkbaar met siervuurwerk.
- Geen wettelijke bepaling van de criteria waar geluidsarm vuurwerk aan moet voldoen.
- Daardoor is regelgeving moeilijk.